Większość przedsiębiorców rozlicza zaliczki na podatek dochodowy w standardowy sposób – czyli co miesiąc oblicza podatek na podstawie rzeczywiście osiągniętego dochodu. W praktyce oznacza to ciągłe pilnowanie przychodów, kosztów i bieżących wyników firmy.

Istnieje jednak alternatywa, o której wiele osób zapomina – zaliczki na PIT w formie uproszczonej.

To rozwiązanie pozwala płacić stałą miesięczną kwotę podatku przez cały rok, niezależnie od tego, czy w danym miesiącu firma zarabia więcej, mniej, czy nawet odnotowuje stratę.

Na czym polega uproszczona forma zaliczek?

Mechanizm jest prosty. Zamiast liczyć podatek od aktualnego dochodu, przedsiębiorca opłaca stałą kwotę zaliczki obliczoną na podstawie dochodu z wcześniejszych lat.

Kwota ta nie zmienia się przez cały rok podatkowy. Oznacza to, że:

• w miesiącach bardzo dobrych finansowo płaci się tyle samo co zwykle,

• w miesiącach słabszych również obowiązuje ta sama zaliczka.

Ewentualne różnice między faktycznym podatkiem a wpłaconymi zaliczkami rozlicza się dopiero w zeznaniu rocznym.

Kto może korzystać z tej formy?

Zaliczki uproszczone są dostępne dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, którzy rozliczają się:

• według skali podatkowej (PIT-36),

• podatkiem liniowym (PIT-36L).

Warunkiem jest posiadanie dochodu z działalności w poprzednich latach, który pozwoli ustalić wysokość zaliczki.

W przypadku zaliczek płaconych w 2026 roku, podstawą do ich obliczenia jest dochód wykazany:

• w zeznaniu za 2024 rok (złożonym w 2025 r.),

• a jeśli w tym roku dochodu nie było – w zeznaniu za 2023 rok.

Kto nie może korzystać z zaliczek uproszczonych?

Ta forma rozliczania podatku nie będzie dostępna dla wszystkich.

Nie mogą z niej korzystać m.in.:

• przedsiębiorcy rozliczający się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,

• osoby, które dopiero rozpoczęły działalność i nie mają historycznego dochodu,

• przedsiębiorcy, którzy w poprzednich latach nie osiągnęli dochodu przekraczającego kwotę wolną od podatku.

W skrócie – aby płacić zaliczki uproszczone, trzeba mieć wcześniej wypracowany dochód, który stanie się podstawą do wyliczeń.

Jak oblicza się zaliczkę uproszczoną?

Najpierw ustala się dochód z działalności gospodarczej wykazany w odpowiednim zeznaniu rocznym. Następnie oblicza się podatek według właściwej formy opodatkowania, a uzyskaną kwotę dzieli przez 12 miesięcy.

Przykład

Załóżmy, że przedsiębiorca rozlicza się na skali podatkowej i w zeznaniu za 2024 rok wykazał dochód z działalności w wysokości 96 000 zł.

Po obliczeniu podatku od tej kwoty otrzymujemy podatek roczny, który następnie dzielimy przez 12.

W efekcie przedsiębiorca przez cały 2026 rok wpłaca identyczną miesięczną zaliczkę, niezależnie od bieżących wyników firmy.

Kiedy przedsiębiorcy wybierają tę metodę?

Zaliczki uproszczone są szczególnie popularne wśród firm, które:

• mają stabilne dochody,

• nie chcą co miesiąc analizować wyniku podatkowego,

• wolą przewidywalne obciążenia podatkowe.

Dla wielu przedsiębiorców to także sposób na łatwiejsze planowanie płynności finansowej, ponieważ wiadomo z góry, ile wyniesie miesięczna zaliczka.

Co z różnicą między zaliczkami a faktycznym podatkiem?

Ponieważ zaliczki są stałe, mogą pojawić się dwie sytuacje:

nadpłata – gdy faktyczny podatek okaże się niższy niż suma wpłaconych zaliczek,
dopłata – gdy dochód w danym roku był wyższy niż ten, który stanowił podstawę wyliczenia zaliczek.

Rozliczenie następuje dopiero w zeznaniu rocznym składanym za dany rok podatkowy.

Czy trzeba zgłaszać wybór tej formy?

Ciekawostką jest to, że przedsiębiorca nie musi składać oddzielnego zawiadomienia do urzędu skarbowego o wyborze tej metody.

Informacja o stosowaniu zaliczek uproszczonych pojawia się dopiero w zeznaniu rocznym za dany rok podatkowy.

Warto jednak pamiętać, że po rozpoczęciu stosowania tej metody obowiązuje ona przez cały rok podatkowy.

Podsumowanie

Zaliczki uproszczone to rozwiązanie dla przedsiębiorców, którzy chcą uprościć rozliczenia podatkowe w trakcie roku.

Zamiast co miesiąc obliczać podatek od bieżącego dochodu, można płacić stałą zaliczkę ustaloną na podstawie wcześniejszych wyników firmy.

Nie jest to rozwiązanie dla każdego, ale w przypadku stabilnych biznesów może znacząco uprościć zarządzanie podatkami i poprawić przewidywalność finansową w firmie.