Kończąca się umowa o pracę często wiąże się z pytaniami o niewykorzystany urlop. Czy pracownik może odmówić pójścia na urlop w okresie wypowiedzenia? Czy pracodawca ma prawo wysłać go na urlop bez jego zgody? A co z ekwiwalentem za niewykorzystane dni? Sprawdźmy, jak wyglądają obowiązujące przepisy.
Czy pracodawca może wysłać pracownika na urlop w okresie wypowiedzenia?
Tak. Kodeks pracy daje pracodawcy możliwość jednostronnego udzielenia pracownikowi urlopu wypoczynkowego w czasie trwania okresu wypowiedzenia.
Oznacza to, że jeśli pracodawca zdecyduje o wykorzystaniu urlopu w tym czasie, pracownik ma obowiązek z niego skorzystać. Nie jest wymagana jego zgoda ani złożenie wniosku urlopowego.
Nie ma również znaczenia:
- kto wypowiedział umowę,
- czy było to wypowiedzenie złożone przez pracownika czy pracodawcę,
- jak długi jest okres wypowiedzenia.
Jakiego urlopu może udzielić pracodawca?
W okresie wypowiedzenia pracodawca może skierować pracownika na:
- zaległy urlop z poprzednich lat,
- urlop przysługujący za bieżący rok – w wymiarze wynikającym z przepisów.
Jeżeli z różnych powodów nie uda się wykorzystać całego przysługującego urlopu przed rozwiązaniem umowy, za pozostałe dni pracownik powinien otrzymać ekwiwalent pieniężny.
Czy pracownik może odmówić wykorzystania urlopu?
Nie.
Jeżeli pracodawca wyznaczy termin urlopu w okresie wypowiedzenia, pracownik jest zobowiązany go wykorzystać. Przepisy w tym przypadku przyznają pracodawcy prawo do podjęcia jednostronnej decyzji.
Co z ekwiwalentem za niewykorzystany urlop?
Ekwiwalent jest wypłacany wyłącznie za tę część urlopu, której nie można było wykorzystać do dnia rozwiązania stosunku pracy.
Najczęściej dzieje się tak wtedy, gdy:
- okres wypowiedzenia jest zbyt krótki,
- pracownik zachoruje podczas urlopu,
- liczba dni urlopowych jest większa niż liczba dni roboczych pozostałych do zakończenia zatrudnienia.
Jak oblicza się urlop za rok, w którym kończy się zatrudnienie?
Jeżeli umowa kończy się w trakcie roku kalendarzowego, pracownikowi co do zasady przysługuje urlop proporcjonalny do okresu zatrudnienia u danego pracodawcy.
Przykładowo, jeśli stosunek pracy kończy się po kilku miesiącach roku, wymiar urlopu ustala się proporcjonalnie do przepracowanego okresu, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy.
Czy można wysłać pracownika na urlop przy wypowiedzeniu zmieniającym?
Nie zawsze.
Jeżeli pracownik otrzyma jedynie wypowiedzenie zmieniające warunki pracy lub płacy i nadal pozostaje zatrudniony, pracodawca nie może jednostronnie skierować go na urlop na podstawie przepisów dotyczących okresu wypowiedzenia.
Sytuacja zmienia się wtedy, gdy pracownik odmówi przyjęcia nowych warunków. Wówczas wypowiedzenie zmieniające przekształca się w wypowiedzenie definitywne i możliwe jest udzielenie urlopu na zasadach obowiązujących przy rozwiązaniu umowy.
Co jeśli pracownik zachoruje podczas urlopu w okresie wypowiedzenia?
Choroba przerywa urlop wypoczynkowy.
Jeżeli w trakcie urlopu pracownik otrzyma zwolnienie lekarskie, niewykorzystane dni urlopu nie przepadają. Za okres choroby przysługuje wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek chorobowy, natomiast za niewykorzystany urlop pracodawca powinien wypłacić ekwiwalent.
Najważniejsze informacje w skrócie
✔ Pracodawca może wysłać pracownika na urlop w okresie wypowiedzenia bez jego zgody.
✔ Dotyczy to zarówno urlopu zaległego, jak i bieżącego.
✔ Pracownik ma obowiązek wykorzystać urlop, jeśli został mu udzielony przez pracodawcę.
✔ Za niewykorzystaną część urlopu należy wypłacić ekwiwalent pieniężny.
✔ Zwolnienie lekarskie przerywa urlop wypoczynkowy.
Podsumowanie
Okres wypowiedzenia to dobry moment na uporządkowanie spraw związanych z urlopem wypoczynkowym. W wielu przypadkach pracodawca może zobowiązać pracownika do jego wykorzystania, dzięki czemu nie będzie konieczności wypłaty ekwiwalentu po zakończeniu zatrudnienia. Warto jednak pamiętać, że każda sytuacja może wyglądać nieco inaczej, dlatego przy rozwiązywaniu umowy dobrze jest wcześniej sprawdzić przysługujący wymiar urlopu i prawidłowo rozliczyć wszystkie należności.
